Փորձի փոխանակում, ինտեգրված դաս Խաչատուր Աբովյանի տուն-թանգարանում և էկոլոգիական նախագծի իրականացում Զանգվի կիրճում

Ապրիլի 21-ին՝ առավոտյան ժամը 10:00, Հյուսիսային դպրոցի 5-րդ դասարանցիները Քանաքեռավանում գտնվող Խաչատուր Աբովյանի տուն-թանգարանում իրականացրեցին ինտեգրված դաս և փորձի փոխանակում Խաչատուր Աբովյանի անվան թիվ 84 հիմնական դպրոցի 6-րդ դասարանցիների հետ։

Առարկաներ՝

Հայոց լեզու և գրականություն՝ «Աբովյանի անվան N 84» դպրոցի դասավանդող Անահիտ Ղազարյան

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի դասավանդողներ՝

Հայրենագիտություն՝ Կարինե Պետրոսյան

Բնագիտություն՝ Անահիտ Եղյան

Մայրենի լեզու՝ Քրիստինե Շահբազյան

Անգլերեն լեզու՝ Հայկուհի Հովհաննիսյան

Դասի թեման՝

  • Խաչատուր Աբովյան
  • Աբովյանի առակները
  • Աբովյանի Զանգին՝ Հրազդան գետը՝ որպես Աբովյանի նազենի բնակավայր
  • Զանգվի  էկոլոգիական խնդիրները

Թանգարանի պարիսպներից ներս մտնելուն պես ընկեր Կարինեն անցկացրեց հայրենագիտության դաս։ Մուտքը գեղեցիկ էր, խոստումնալից։

Մեզ դիմավորեց թանգարանի ցուցադրությունների կազմակերպման և հանրահռչակման բաժնի վարիչ Լուսինե Մելքոնյանը՝ մեր տաղանդավոր շրջանավարտ Հայկ Գրիգորյանի մայրիկը, ում աջակցությամբ թանգարանում կազմակերպվեց մեր համատեղ դաս-պարապմունքը։ Շուտով մեզ միացավ Աբովյանի անվան թիվ 84 դպրոցը։ Թանգարանի կրտսեր գիտաշխատող Աննա Մարալյանը թանգարանին կից գեղատեսիլ պուրակում  իր շուրջը հավաքեց դպրոցականներին և, որպես մուտք, բարի գալուստ մաղթելով դպրոցներին, սկսեց պատմել Խաչատուր Աբովյանի մասին։

Աբովյանի մասին հայերեն-անգլերեն պատմեցին նաև Հյուսիսային դպրոցի սովորողները։

Հատված՝ ուղիղ եթեր

Լուսինե Մելքոնյանը նշեց, որ աշակերտների շուրթերից անգլերենով Աբովյան չէր հնչել թանգարանում։ Չգիտեմ՝ տխրե՞մ, թե՞ ուրախանամ այս փաստից։ Միգուցե Աբովյանի թանգարանի մասին օտար լեզուներով ուսումնական նյութերի, տեսաֆիլմերի ստեղծման, համացանցում դրանց տարածման, օտար լեզուներով միջոցառումների կազմակերպման, սովորողներին ներգրավման դեպքում թանգարանում ավելանա՞ն օտարերկրացիների այցելությունները։

Աբովյանի անվան թիվ 84 դպրոցը ներկայացավ Աբովյանի առակների բեմադրությամբ։ Սովորողներից մեկը մարմնավորում էր Խաչատուր Աբովյանին։ Տպավորիչ էր նրա կերպարը։ Նա Աբովյանի կերպարով արդեն հայտնի էր «Թանգարանային գիշեր» միջոցառումից։ Բաժանվելիս փոքրիկ Աբովյանն ասաց, որ տպավորված է մեր սովորողների անգլերենից և անպայման ինքն էլ կսովորի անգլերեն ներկայացնել Աբովյան։ Հաճելի էր դա լսել, շնորհակալ եմ։

Հյուսիսային դպրոցի սովորողները կարդացին և մեկնաբանեցին Աբովյանի առակներից մի քանիսը։ Հետո խոտերի մեջ հարմարավետ տեղավորվելով՝ ներկայացրին ռիթմիկ արտասանություն՝ Աբովյանի «Զանգի» հավելվածից։ Աբովյանի թիվ 84 դպրոցի սաները շուրջպար էին պատրաստել, որին միացան նաև սեբաստացիները։ Մեր համատեղ պարապմունքն ամփոփեցինք շուրջպարով։ Սիրալիր բաժանվեցինք Անահիտ Ղազարյանից և նրա սաներից՝  ակնկալելով կրկին հանդիպում, նոր նախագծերի համատեղ մշակում և իրականացում:

 

Էքսկուրսավար Աննա Մարալյանի ուղեկցությամբ շրջեցինք թանգարանում, մեկ անգամ ևս ավելի մանրամասն ծանոթացանք Աբովյանի ծննդավայրին, նախնիներին, կրթությանը, ամուսնությանն ու ժառանգներին, գրական ժառանգությանը, Թիֆլիսում և Երևանում նրա մանկավարժական գործունեությանը։ Տեսանք տոհմատունը, որը 200 տարի առաջ կառուցել էր Խաչատուր Աբովյանի պապը՝ Պարոն Աբովը, ով բավականին հարուստ մարդ է եղել, որի համար նրան Պարոն Աբով են ասել։  Կռանալով ներս մտանք ցածր շքամուտքից և շրջեցինք չորս հարկաբաժիններով՝ թոնրատուն, մառան, հյուրասենյակ և պատշգամբ։ Ամենատպավորիչն Աբովյանի օրորոցն էր և պատից կախված ճրագը, որն աղոտ լուսավորում էր հողածածկ հատակով, բարձր առաստաղով փոքր-ինչ վախ ներշնչող սենյակը, որը մանուկ Աբովյանի հուշերում նույնպես սարսափ է դրոշմել։ (Տեսնես այն ժամանակվա աղքատների տունն ինչպիսի՞ն է եղել, եթե Աբովյանի տունը հարուստի տուն է, կամ միգուցե նրանց հարստությունը կենցաղային իրերով, կահ-կարասիով է պայմանավորված եղել։ Կամ միգուցե այս փոքրիկ սենյակի մեծ-մեծ սնդուկների մեջ թանկարժեք իրեր են եղել, հետաքրքիր է)։

 

Թանգարանի առաջին հարկում տեսանք Գեղարվեստի ավագ դպրոցի նկարիչ-սովորողների պատրաստած Աբովյանի տոհմածառը, քարերին արված աբովյանական պատկերները և դիմանկարը։

 

Շրջեցինք ցուցասրահով, տեսանք Աբովյանի գրասեղանը, որը թանգարան է բերվել Դորպատի համալսարանից, մանրադիտակով դիտեցինք բրնձի հատիկի վրա պատկերված Խաչատուր Աբովյանի ու Արարատի սքանչելի պատկերը։

 

Էքսկուրսավարի հետաքրքիր պատմությունները կենդանություն էին հաղորդում պատերից կախված նկարներին։ Ապակու հետևում խնամքով դասավորված Աբովյանի գեղեցիկ ձեռագրերը կանչում էին, ուզում էին, որ իրենց ձեռքդ առնես, ընթերցես, զգաս իրենց ժամանակի շունչը, գնահատես դրանք, որոնք Աբովյանի կենդանության օրոք ըստ արժանվույն չեն գնահատվել հետամնաց ու չարակամ «հեղինակությունների» կողմից։

 

Թանգարանը կենդանի էր, տեսնելու ու լսելու մի հսկայական պաշար կար ամփոփված, թևածում էր Խաչատուր Աբովյանի շունչը՝ Արարատի վեհությամբ, զգացվում նրա ներկայությունը, բայց այս ամենի մեջ առավել ցայտուն զգացվում էր այցելուների բացակայությունը։ Մի՞թե կարելի է Աբովյանին այսքան մենակ թողնել։ Նրա տունը պետք է միշտ մարդաշատ լինի, լի տարատարիք սովորողներով, այցելուներով, զբոսաշրջիկներով։

Ավելի երկար կուզենայինք մնալ, սակայն դեռ Զանգվի ձոր պետք է իջնեինք, իսկ ի՞նչ աբովյանական նախագիծ առանց Զանգվի ու Անահիտ Եղյանի էկոլոգիական նախագծի։

Կարինե Պետրոսյանը հուշամատյանում բոլորիս անունից արձանագրություն թողեց, իսկ Քրիստինե Շահբազյանն իր լրագրողներով «Հյուսիսափայլ» ռադիոյի համար հարցազրույց վերցրեց։

Ավտոբուսը շարժվեց դեպի Քարաշամբ, Կորեայի կամ Շամպայնի ձոր։

Ավտոբուսը կանգնեց ձորից բավականին հեռու։

 

Մենք, այծիկների պես թռչկոտելով, սկսեցինք իջնել ձորն ի վար։ Լսվեց Զանգվի անուշ քչքչոցը։ Գետում սովորողները սկսեցին քարից քար ցատկոտել, դիտավորյալ չրմփալ ջրի մեջ՝ ականջ չդնելով մեզ, որ խնդրում էինք՝ հանկարծ չթրջվել։

Հավաքվեցինք ու բնագիտության ամենահավես դասն արեցինք։

Հետո հագանք ձեռնոցները, վերցրեցինք աղբի տոպրակները և որքան աչքներս աղբ տեսավ, մինչև մեկնելը հավաքեցինք։

 

Աղբի տոպրակները մեզ հետ տարանք ավտոբուս, որն արդեն իջել էր ձոր։ Մեր նախատեսած ժամին հասանք Գեղարվեստ, ճաշեցինք և բարձր տրամադրությամբ մասնակցեցինք մեդիաուրբաթին։

Ճամփորդությունից բոլորս գոհ մնացինք, հատկապես, երբ ավտոբուսը ընդարձակ էր ու հարմարավետ մեր քսան հոգանոց խմբի համար։

Տեսադասը՝ շուտով։

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s